Ἁγία Ξένη (24 Ιανουαρίου)
Ἁγία Ξένη (24 Ιανουαρίου)
Ἁγία Ξένη καταγόταν ἀπό τή Ρώμη καί ἀπό γενιά τιμημένη καί εὔπορη. Οἱ γονεῖς της ἐπιθυμοῦσαν νά τήν νυμφεύσουν. Ἐνῶ ὅμως εἶχαν τά πάντα ἑτοιμασθεῖ γιά τόν γάμο, ἐκείνη ἐγκατέλειψε τή νυφική παστάδα, παίρνοντας μαζί της καί δύο πιστές της θεραπαινίδες καί διά θαλάσσης ἔφθασε στήν πόλη τῶν Μυλασῶν.
Στά Μύλασα μᾶλλον πῆγε καί ἐγκαταστάθηκε, ὕστερα ἀπό συμβουλή τοῦ μακαρίου μοναχοῦ Παύλου, ὁ ὁποῖος ἐμφανίστηκε στήν Ὁσία μετά ἀπό θεῖο φωτισμό, ὅταν ἐκείνη πέρασε ἀπό τήν Ἀλεξάνδρεια καί ἔγινε ὁ πνευματικός της καθοδηγητής.
Στήν πόλη τῶν Μυλασῶν, ἡ Ὁσία Ξένη ἔκτισε Ἱερό Ναό πρός τιμήν τοῦ Πρωτομάρτυρος Στεφάνου. Ἐκεῖ κτίσθηκαν καί κελιά ὅπου διέμεναν ἡ Ξένη, οἱ δυό θεραπαινίδες καί λίγες ἄλλες παρθένες.
Ἡ Ὁσία Ξένη, ἀφοῦ διῆλθε τήν ζωή της θεοφιλῶς καί ὁσίως, κοιμήθηκε μέ εἰρήνη. Ὅταν παρέδωσε τήν ἁγία της ψυχή στόν Θεό, ἐνῶ ὁ ἥλιος φώτιζε τήν γῆ, φάνηκε στόν οὐρανό Σταυρός, πού τόν σχημάτιζαν ἀστέρες. Τόν οὐράνιο αὐτό Σταυρό τόν περιέκλειε χορός ἀστέρων, σάν νά ἦταν, καθώς φαίνεται, στεφάνι τῆς Ὁσίας Ξένης, μέ τό ὁποῖο τήν ἐπιβράβευε ὁ Θεός γιά τίς νηστεῖες της, τίς ἀγρυπνίες της καί τήν ἁγνότητα τοῦ σώματος καί τῆς ψυχῆς.
Ὅσιος Διονύσιος ὁ ἐν Ὀλύμπῳ (24 Ιανουαρίου)
Ἅγιος Διονύσιος γεννήθηκε περί τό ἔτος 1500 στό χωριό Σκλάταινα τῆς ἐπαρχίας Φαναρίου Καρδίτσας, πού σήμερα ὀνομάζεται Δρακότρυπα, ἀπό γονεῖς πτωχούς ἀλλά εὐσεβεῖς, τόν Νικόλαο καί τή Θεοδώρα, οἱ ὁποῖοι τόν ἀνέθρεψαν μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου. Μετά τόν θάνατο τῶν γονέων του καί σέ νεαρή ἡλικία μετέβη στά Μετέωρα, ὅπου καί ἔγινε Μοναχός. Ἀργότερα κατέφυγε στό Ἅγιον Ὄρος καί χειροτονήθηκε Διάκονος καί Πρεσβύτερος. Διακατεχόμενος ἀπό τόν πόθο τή ἐρημικῆς ζωῆς ἵδρυσε κοντά στή Μονή Καρακάλλου ἕνα μικρό κελί, στό ὁποῖο μόναζε καί κοντά σέ αὐτό ἔκτισε καί ἕνα μικρό Ναό ἀφιερωμένο στήν Ἁγία Τριάδα.
Στήν συνέχεια ἐπισκέφθηκε τά Ἱεροσόλυμα γιά νά προσκυνήσει τούς Ἁγίους Τόπους. Ὁ Πατριάρχης Ἱεροσολύμων ἐξετίμησε τόσο πολύ τήν πνευματικότητα τοῦ Ἁγίου ἀσκητοῦ, ὥστε τόν παρότρυνε νά μείνει κοντά του γιά νά τόν ἀναδείξει διάδοχό του. Παρά τίς προτροπές ὅμως καί τά δελεάσματα ἐκεῖνος ἐπέστρεψε στό ἡσυχαστήριό του. Χρημάτισε δέ καί γιά λίγο ἡγούμενος τῆς Μονῆς Φιλοθέου Ἁγίου Ὄρους, πρός ἐνίσχυση τῆς ὁποίας δέν δίστασε νά ταξιδέψει μέχρι τήν Κωνσταντινούπολη.
Κατά τήν διάρκεια τῆς ἡγουμενίας του στή Μονή Φιλοθέου ἄλλαξε τήν τάξη αὐτῆς ἀπό βουλγαρική σέ ἑλληνική. Τό γεγονός αὐτό δυσαρέστησε κάποιους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσαν συνέχεια ἀφορμές νά δημιουργοῦν ζητήματα καί νά προκαλοῦν σκάνδαλα. Γι’ αὐτό ὁ Ἅγιος θεώρησε καλό νά ἀπέλθει, περί τό 1524, σέ σκήτη πού ἦταν κοντά στήν Βέροια, ὅπου καί διοργάνωσε τή μοναστική ζωή. Ἀνακαίνισε τό Ναό τοῦ Τιμίου Προδρόμου καί ἀνέπτυξε πλούσια διδακτική καί φιλανθρωπική δράση. Ἐπισκέφθηκε ὡς προσκυνητής καί πάλι τά Ἱεροσόλυμα, μέ ἀφορμή τήν ἐκεῖ Σύναξη τῶν Πατριαρχῶν Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλεξανδρείας, Ἀντιοχείας καί Ἱεροσολύμων καί, ἀφοῦ δέχθηκε τίς εὐλογίες καί παραινέσεις τους, ἐπέστρεψε στήν Βέροια.
Κατ’ ἐκεῖνο τόν καιρό κοιμήθηκε ὁ Ἐπίσκοπος Βεροίας, οἱ δέ πρόκριτοι καί κάτοικοι τῆς περιοχῆς προσπάθησαν νά πείσουν τόν Ἅγιο νά γίνει Ἐπίσκοπός τους. Ἐκεῖνος ὅμως, ποθώντας τήν ἡσυχία καί τήν ἔρημο, ἔφυγε καί πῆγε σέ μία δυσπρόσιτη περιοχή τοῦ Ὀλύμπου, ὅπου ἵδρυσε τή Μονή τῆς Ἁγίας Τριάδος. Σέ κάποιο διωγμό τῶν Τούρκων ἐγκατέλειψε γιά λίγο τή Μονή καί κατέφυγε στό Πήλιο, κοντά στή Ζαγορά. Ἐκεῖ ἔκτισε Ἐκκλησία καί κελιά. Ἀπό ἐκεῖ, μέ τήν παράκληση τοῦ λαοῦ γιά τήν ἀνομβρία, πού ἀκολούθησε τήν φυγή του, ὁ Ὅσιος ἐπέστρεψε στόν Ὄλυμπο, περί τό 1542, γενόμενος δεκτός ὄχι μόνο ἀπό τόν λαό ἀλλά καί τόν Τοῦρκο ἄρχοντα, ὁ ὁποῖος ἐγγράφως τοῦ ἔδωσε τήν ἄδεια νά ἀνεγείρει Ναό καί κελιά.
Ἡ ἁγιότητα τοῦ Ὁσίου καί τά παρ’ αὐτοῦ ἐπιτελούμενα θαύματα, διαθρυλούμενα εὐρέως σέ ὅλη τή γύρω περιοχή καί τή Μακεδονία, ὁδηγοῦσαν πολλούς μέχρι τῆς ἀπομακρυσμένης Μονῆς του, γιά νά λάβουν τήν εὐλογία του, νά ζητήσουν τή συμβουλή του, νά θεραπευθοῦν ἀπό ἀσθένειες καί νά ὠφεληθοῦν πνευματικά. Καί ὁ Ὅσιος στήριζε τήν πίστη τους, κράτυνε τήν ὑπομονή τους, θέρμαινε τήν ἀγάπη τους, ἀνταποκρινόμενος στίς ἀπαιτήσεις τῆς ψυχῆς τους ἀλλά καί στίς ὑλικές τους ἀνάγκες. Ἐδῶ ὁ Ἅγιος ἔζησε σάν ἐπίγειος ἄγγελος καί γρήγορα συγκέντρωσε γύρω του πλῆθος μοναχῶν, πού ἔκανε τήν Μονή πραγματική Λαύρα. Ὡστόσο, ὁ ἴδιος προτιμοῦσε νά μένει στά σπήλαια τῆς περιοχῆς καί νά ἀσκεῖται στό γνόφο τῆς νοερᾶς προσευχῆς. Κάποιες φορές, ἐνῶ ἐρχόταν ἀπό τά σπήλαια, τόν εἶχαν δεῖ νά λάμπει ὁλόκληρος, λουσμένος μέσα στό ἀναστάσιμο φῶς τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Ὁ Θεός τόν προίκισε μέ ἔκτακτα καί ὑπερφυσικά χαρίσματα. Ὑπῆρξε προορατικός καί θαυματουργός, ἐνῶ ἦταν ἀκόμη στή ζωή.
Ὁ Ἅγιος δέν παρέλειπε νά περιέρχεται τά γύρω χωριά, γιά νά κηρύξει, νά ἐξομολογήσει καί νά στηρίξει τούς σκλαβωμένους Ἕλληνες.
Ὁ Ὅσιος Διονύσιος κοιμήθηκε μέ εἰρήνη καί ἐνταφιάσθηκε ἀπό τούς μοναχούς στό κάτω μέρος τῆς βόρειας πτέρυγας τοῦ ἐσωτερικοῦ τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς. Ὁ τάφος του ἀπέπνεε εὐωδία καί χάρη καί ἀπό τότε ἀπέβη πηγή δυνάμεως καί ἰαμάτων γιά τούς πιστούς.
Ὅσιος Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος ὁ ἐν Κύπρῳ ἀσκήσας (24 Ιανουαρίου)
Ὅσιος Νεόφυτος ἔζησε τόν 12ο αἰώνα μ.Χ. Γεννήθηκε στήν κωμόπολη Λεύκαρα τῆς Κύπρου τό 1134 καί σέ νεαρή ἡλικία, παρά τήν θέληση τῶν γονέων του, Ἀθανασίου καί Εὐδοξίας, ἀκολούθησε τόν μοναχικό βίο, φλεγόμενος ἀπό θεῖο ζῆλο. Κατέφυγε κατ’ ἀρχάς στή Μονή τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου, στό ὄρος Κουτσοβέντη, ὅπου ζήτησε νά μείνει καί νά ἀσκητέψει. Μετά ἀπό πέντε χρόνια στό διακόνημα τῆς καλλιέργειας τῶν ἀμπελώνων τῆς Μονῆς, στή θέση «Γούπαις», μέ τήν εὐλογία τοῦ ἡγουμένου, ἐπισκέπτεται γιά προσκύνημα τούς Ἁγίους Τόπους. Ἐκεῖ παρέμεινε γιά σύντομο χρονικό διάστημα καί ὅταν ἐπέστρεψε πάλι στήν Κύπρο, μόνασε στή Μονή τοῦ Χρυσοστόμου (1152 – 1158 μ.Χ.). Ζήτησε ἀπό τόν ἡγούμενο τῆς Μονῆς νά τοῦ ἐπιτρέψει νά γίνει ἐρημίτης, χωρίς ὅμως ἐπιτυχία. Ἡ ἄρνηση τοῦ ἡγουμένου, ὁδηγεῖ τόν Ὅσιο νά ἐγκαταλείψει τή Μονή τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, γιά νά πάει στό ὄρος Λάτρος τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, πού ἦταν μεγάλο μοναστικό κέντρο. Γι’ αὐτό τόν σκοπό πῆγε στήν Πάφο μέ τήν ἐλπίδα νά βρεῖ πλοῖο πού νά τόν μεταφέρει ἐκεῖ. Στό ναύσταθμο ὅμως τῆς Πάφου συνελήφθη ὡς φυγάς καί φυλακίσθηκε. Ὅταν, μέ τήν μεσιτεία εὐσεβῶν ἀνθρώπων, ἀποφυλακίζεται τήν ἑπόμενη ἡμέρα, ἀναζητᾶ ἐρημητήριο στά ἐνδότερα τῆς Μεγαλονήσου.
Τόν Σεπτέμβριο τοῦ ἔτους 1159, ἐπέλεξε νά λαξεύσει τήν ἐγκλείστρα του, στήν Πάφο, γνωρίζοντας ὅτι «οὐδέν πλέον τούτου καθέξει, κἂν καί τοῦ ὅλου κόσμου φθάση κρατῆσαι». Ὁ Ὅσιος παρέμεινε κλεισμένος μέσα στήν ἐγκλείστρα του ἐπί σάραντα ὁλόκληρα χρόνια. Ἐκεῖ μορφώθηκε κατά τήν θεία καί ἀνθρώπινη σοφία καί μυήθηκε στά μυστικά τῆς πνευματικῆς ἀσκήσεως. Αὐτή τήν ἐμπειρία τή διαφύλαξε μέ πολύ προσοχή σέ ὅλη του τή ζωή καί μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ τήν αὔξησε καί τήν ἐφάρμοσε ἀπόλυτα. Ἡ φήμη του διαδόθηκε εὐρύτατα καί πλῆθος Χριστιανῶν συνέρεε, γιά νά λάβει τήν εὐχή καί τήν εὐλογία του.
Γιά νά ἀποφύγει τόν κόσμο λάξευσε μέσα στά βράχια νέα ἐγκλείστρα καί ἐπικοινωνοῦσε μέ τόν κόσμο μόνο κάθε Κυριακή. Σέ αὐτή τήν ἀπόφασή του συνετέλεσε καί ἡ χειροτονία του σέ πρεσβύτερο, τό ἔτος 1170, ἀπό τόν Ἐπίσκοπο Πάφου Βασίλειο Κίνναμο καί ἡ σύσταση τῆς πρώτης ἀδελφότητας πρός τό τέλος τοῦ ἔτους 1170 ἢ στίς ἀρχές τοῦ 1171. Ἡ ὕπαρξη πλέον μοναχῶν διευκόλυνε τόν Ἅγιο νά ἐντείνει τόν ἐγκλεισμό, καθόσον οἱ ὑποτακτικοί του θά ἀναλάμβαναν τίς ποικίλες ἐξωτερικές ἐργασίες τῆς Μονῆς. Ὅμως ὁ Ἅγιος δέν ἦταν διδάσκαλος μόνο τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, ἀλλά ἦταν διδάσκαλος κυρίως τῶν ὑποτακτικῶν του μέ τόν βίο καί τό παράδειγμά του.
Ἐν τῷ μεταξύ εἶχαν συμβεῖ διάφορα δραματικά γεγονότα στήν Κύπρο, τά ὁποία τήν ἀπέκοψαν ἀπό τό Βυζάντιο καί ἔφεραν τήν δυστυχία στήν Ἐκκλησία καί τόν λαό. Ἡ φτώχεια καί ἡ δυστυχία τοῦ λαοῦ ὁδήγησε πολλούς νά ζητήσουν τροφή στά μοναστήρια, ἕνα ἀπό τά ὁποῖα ἦταν καί ἡ ἐγκλείστρα τοῦ Ὁσίου Νεοφύτου.
Ἡ πτώση τῆς Κωνσταντινουπόλεως στά χέρια τῶν Φράγκων τόν Ἀπρίλιο τοῦ ἔτους 1204, ἦταν ἕνα συνταρακτικό γεγονός καί γιά τόν Ὅσιο Νεόφυτο. Θεωρεῖ τήν ἅλωση τῆς Πόλεως, τῆς προστάτιδος τῶν Ὀρθοδόξων, «ἀποκαλυπτικό» γεγονός καί γι’ αὐτό ἐπιχειρεῖ τήν ἑρμηνεία τῆς Ἀποκαλύψεως, καταβάλλοντας προσπάθεια νά ἐξηγήσει γιατί κυριάρχησαν οἱ δυνάμεις τοῦ ἀντίχριστου σέ βάρος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.
Ὁ Ὅσιος κοιμήθηκε σέ βαθύτατο γῆρας στίς 12 Ἀπριλίου. Ὁ ἴδιος ἐνταφιάσθηκε στόν τάφο πού εἶχε ἑτοιμάσει ὁ ἴδιος, σέ ξύλινο φέρετρο ἀπό ξύλο πεύκου, κέδρου καί κυπαρίσσου τό ὁποῖο εἶχε κατασκευάσει, ὅταν ζοῦσε. Τό ἱερό λείψανό του φυλάσσεται μέχρι σήμερα στήν ὁμώνυμη μονή τῆς Πάφου, στήν Κύπρο, πού εἶναι ἀφιερωμένη στή μνήμη του.
Αὐτή τήν ἡμέρα ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει καί τήν ἀνάμνηση τῆς Θεοσημείας, δηλαδή τῆς θαυματουργικῆς διασώσεως τοῦ Ἁγίου Νεοφύτου κατά τήν πτώση αὐτοῦ ἀπό τήν ἐγκλείστρα του, ὅπου ἀσκήτευε.