Ἅγιοι Βασιλίσκος, Εὐτρόπιος καὶ Κλεόνικος οἱ Μάρτυρες (3 Μαρτίου)
Ἦταν στρατιῶτες καί συγγενεῖς τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Τήρωνος. Ὡς Χριστιανοί διαβλήθηκαν στόν ἡγεμόνα Ἀσκληπιόδοτο, ὁ ὁποῖος τούς συνέλαβε καί τούς βασάνισε σκληρά. Ὅμως οἱ Μάρτυρες, ἀφοῦ παρουσιάσθηκε σέ αὐτούς ὁ Κύριος καί ὁ Ἅγιος Μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος, ἔγιναν ὑγιεῖς.
Μέσα στή φυλακή οἱ τρεῖς νέοι δέν ἔχασαν οὔτε τό θάρρος οὔτε τήν πίστη τους. Ἀντιθέτως ἐξακολούθησαν νά λατρεύουν τόν Ἕνα καί Ἀληθινό Θεό. Μέ τό κήρυγμά τους καί τό παράδειγμα πού προσέφερε τό ἦθος, ἡ ἀντοχή καί τό θάρρος τους, ὁδήγησαν πολλούς συγκρατούμενούς τους στήν ἀληθινή πίστη. Ὁ Ἀσκληπιόδοτος πληροφορήθηκε τήν Χριστιανική δράση τῶν τριῶν κρατουμένων καί τήν ἐπίδραση πού ἀσκοῦσαν στούς φυλακισμένους εἰδωλολάτρες καί διέταξε νά τούς ὁδηγήσουν καί πάλι ἐνώπιόν του.
Ὁ ἡγεμόνας τότε ἄρχισε νά κολακεύει τόν Ἅγιο Κλεόνικο, γιά νά ἀρνηθεῖ τήν πίστη τοῦ Χριστοῦ, ὑποσχόμενος δῶρα καί τιμές. Ὁ Ἅγιος ὅμως ἀφοῦ γέλασε, χλεύασε τήν ἀρρώστια τῶν εἰδώλων. Καί ἐνῷ ἐτελεῖτο θυσία, μέ προσευχή κατέρριψε τό εἴδωλο τῆς Ἀρτέμιδος. Ἀμέσως ὁ ἡγεμόνας ἔδωσε ἐντολή νά βασανισθοῦν. Τότε ὁ Κύριος ἐμφανίσθηκε στούς τρεῖς νέους καί στό πλῆθος τῶν εἰδωλολατρῶν, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦσαν τό μαστίγωμα τῶν Χριστιανῶν, ἔχοντας στό πλευρό Του τόν Ἅγιο Μεγαλομάρτυρα Θεόδωρο. Οἱ τρεῖς Χριστιανοί ἀξιώθηκαν τῆς θαυματουργικῆς ἰάσεως τῶν τραυμάτων τους, ἐνῷ πολλοί εἰδωλολάτρες πού εἶδαν τό θαῦμα, βαπτίσθηκαν Χριστιανοί. Ὁ Ἀσκληπιόδοτος ὅμως ὄχι μόνο δέν ἄλλαξε στάση, ἀλλά διέταξε νά ἀποκεφαλισθοῦν ὅλοι οἱ νεοφώτιστοι Χριστιανοί. Ὁ Ἀσκληπιόδοτος καί οἱ εἰδωλολάτρες, τυφλοί ἀπό ὀργή, διέταξαν τούς δημίους νά περιχύσουν τούς τρεῖς Μάρτυρες μέ καυτή πίσσα. Ὅμως, νέα θαυματουργική ἐνέργεια ἀπό τή Θεία Χάρη δέν ἐπέτρεψε οἱ πιστοί νέοι νά πάθουν τό παραμικρό, ἐνῷ ἡ καυτή πίσσα ἔπεσε καί κατέκαψε τούς δημίους.
Ὅμως, ὁ σκληρόκαρδος ἡγεμόνας δέν μποροῦσε νά δεῖ τήν ἀλήθεια, ἡ ὁποία παρουσιαζόταν μπροστά στά μάτια του. Ἔτσι, πρόσταξε τήν σταυρική καταδίκη τοῦ Εὐτροπίου καί τοῦ Κλεονίκου καί τή φυλάκιση τοῦ Βασιλίσκου. Οἱ δύο νέοι πέρασαν τήν τελευταία νύχτα τῆς ζωῆς τους προσευχόμενοι. Καί πάλι ὁ Κύριος ἐμφανίσθηκε μπροστά τους, γιά νά τούς ἐνθαρρύνει.
Στίς 3 Μαρτίου τοῦ 308 μ.Χ., ὁ Εὐτρόπιος καί ὁ Κλεόνικος κοσμήθηκαν μέ τούς στέφανους τῆς ἁγιότητας καί τοῦ μαρτυρίου διά τοῦ σταυρικοῦ τους θανάτου. Ὁ Βασιλίσκος παρέμεινε ἔγκλειστος στή φυλακή, ὅπου καί πέθανε μετά ἀπό μερικά χρόνια, κερδίζοντας τήν αἰώνια ζωή.
Ἅγιος Θεοδώρητος ὁ Ἱερομάρτυρας Ἐπίσκοπος Ἀντιοχείας (3 Μαρτίου)
Ο Ἅγιος Θεοδώρητος ἦταν Πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιόχειας καί ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορος Ἰουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου (360 – 363 μ.Χ.).
Ὅταν ὁ θεῖος τοῦ αὐτοκράτορα, πού ὀνομαζόταν καί αὐτός Ἰουλιανός καί ἦταν προηγουμένως Χριστιανός καί ἀναγνώστης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιόχειας, ἔγινε εἰδωλολάτρης, στράφηκε κατά τῶν ἱερέων τῆς πόλεως καί κατέστρεψε τά ἱερά ἀναθήματα. Τότε συνελήφθη καί ὁ Πρεσβύτερος Θεοδώρητος, τόν ὁποῖο κρέμασαν καί ξέσχισαν τά πλευρά του. Τά μαρτύρια δέν λύγισαν τήν πίστη τοῦ Ἁγίου, ὁ ὁποῖος συνεχῶς ὁμολογοῦσε τήν πίστη του στόν Χριστό. Οἱ εἰδωλολάτρες, ἀφοῦ ἀγωνίσθηκαν μάταια γιά νά μεταστρέψουν τό εὐσεβές φρόνημα αὐτοῦ, τόν ἀποκεφάλισαν.
Ἔτσι ὁ Ἅγιος Θεοδώρητος ἔλαβε τό στέφανο τοῦ μαρτυρίου τῆς δόξας.
Ὅταν ὁ θεῖος τοῦ αὐτοκράτορα, πού ὀνομαζόταν καί αὐτός Ἰουλιανός καί ἦταν προηγουμένως Χριστιανός καί ἀναγνώστης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιόχειας, ἔγινε εἰδωλολάτρης, στράφηκε κατά τῶν ἱερέων τῆς πόλεως καί κατέστρεψε τά ἱερά ἀναθήματα. Τότε συνελήφθη καί ὁ Πρεσβύτερος Θεοδώρητος, τόν ὁποῖο κρέμασαν καί ξέσχισαν τά πλευρά του. Τά μαρτύρια δέν λύγισαν τήν πίστη τοῦ Ἁγίου, ὁ ὁποῖος συνεχῶς ὁμολογοῦσε τήν πίστη του στόν Χριστό. Οἱ εἰδωλολάτρες, ἀφοῦ ἀγωνίσθηκαν μάταια γιά νά μεταστρέψουν τό εὐσεβές φρόνημα αὐτοῦ, τόν ἀποκεφάλισαν.
Ἔτσι ὁ Ἅγιος Θεοδώρητος ἔλαβε τό στέφανο τοῦ μαρτυρίου τῆς δόξας.